BİRLİKTE. DAHA GÜÇLÜ.

Krediler
Diğer Finansman Seçenekleri

Aşağıda belirtilen finansman olanaklarına ait bilgiler, banka şubelerinden temin edilebilir. Banka şubeleri, leasing ve factoring şirketlerinin acenteleri durumundadır.

LEASING (Finansal Kiralama)

  1. Tanımı:Leasing şirketlerinin özellikle büyük sermaye gerektiren yatırım mallarını özel ve tüzel kişilere sözleşme karşılığı belli bir süre için kiraya vermesi işlemidir.

Finansal kiralama; kiralayanın, kiracının talebi üzerine üçüncü kişiden satın aldığı veya başka şekilde temin ettiği malın kullanım hakkını, her türlü faydayı sağlamak üzere ve belli bir süre feshedilmemek şartıyla, bedeli karşılığında kiracıya bırakılmasını öngören bir sözleşmedir.

  1. Leasing Unsurları:Bir finansal kiralama anlaşmasında iki taraf yani kiralayan ve kiracı, anlaşma konusu bir mal ve kira bedeli söz konusudur.

2.1. Kiralayan: Kiralayan, leasing firmasını ifade eder. Ekipmanın finansmanını gerçekleştiren, hukuki mülkiyeti üzerinde taşıyan ve sözleşme ile önceden belirlenen kullanım hakkını kiracıya devreden taraftır. Hukuki yapıları, sahip oldukları vergi avantajları vs. kanun koyucu tarafından düzenlenir.

2.2. Kiracı: Kiracı Leasingi alan anlamındadır. Yatırımın finansmanını leasing yolu ile gerçekleştiren, belirlenen kira bedeli karşılığında yatırım malını kullanma hakkına sahip olan taraftır. Türkiye’de finansal kiralamanın hukuksal çerçevesini belirleyen "3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’na" göre ise kiracı olacak kişiler için herhangi bir şart öngörülmemiş sadece kiracının genel sözleşme ehliyetine sahip olması yeterlidir ibaresi konulmuştur.

  1. Leasing Konusu Mallar:Finansal kiralama genel şekliyle her türlü malın kiralanmasına imkan vermektedir. Yurt dışında finansal kiralamaya konu olan başlıca mal grupları aşağıdaki gibidir: - Her türlü makine ve ekipman, - Kara, hava, deniz nakil araçları, - Nakli mümkün olmayan santraller ile bina ve araziler. - Türkiye’de ise en fazla finansal kiralama potansiyeli görülen mallar ise şunlardır: - Kamu, askeri veya özel amaçlarla kullanılmak üzere yolcu ve kargo uçakları ile helikopterler, - Belediye ve turizm işletmelerinde kullanılacak yol otobüsleri, firmalara ait otolar, - Kuru yük gemileri, tanker ve Ro-Ro deniz araçları, konteynerler, yüzer havuzlar, turistik ve özel amaçlı yatlar, - Yol-iş-inşaat makineleri, vinçler, kamyonlar, - Santraller dâhil her türlü haberleşme araçları, - Tıbbi cihazlar, - Sanayi kalıpları, - Elektronik şans makineleri, - Yüksek kapasiteli bilgi işlem üniteleri.
  2. Leasing İşleyişinin Yapısı:Leasing; doğrudan kiralama, dolaylı veya aracılı kiralama ve sözleşmenin yüklenilmesi yoluyla olmak üzere üç farklı yolla yapılabilir.

4.1. Doğrudan Kiralama: Bu tür kiralamada kiralayan ya malın üreticisi ya da satıcısı konumundadır. Bu finansal kiralama işleminde satıcı ile kiracı olmak üzere başlıca iki taraf bulunmaktadır.

4.2. Dolaylı veya Aracılı Kiralama: Kiraya veren kiracının talebi üzerine ilgili malı satın alma sözleşmesine uygun olarak satın alır ve kira sözleşmesiyle kiracının kullanımına bırakır. Kiraya verenin bu malı satın alırken öz kaynak veya kredi kullanmasına bağlı olarak bu işlemde üretici veya satıcıyla kiralayan olmak üzere iki taraf olabileceği gibi kredi veren de dahil olmak üzere üç taraf yer alabilir.

4.3. Sözleşmenin Yüklenilmesi Yoluyla Kiralama: Bu yöntemde ise belirli bir makine araç veya gerecin satışına ilişkin sözleşme önce satıcıyla alıcı arasında yapılmakta; daha sonra bir finansman kiralama kurumu satım sözleşmesini devir alarak alıcının yerine geçer ve satış sözleşmesi finansal kiralama kurumu ile satıcı arasında devam ettirilir. Satıcı, kiralama konusu malı kiracının yerleşim yerine teslim etme ve makineleri monte etme yükümlülüğüne sahiptir. Ayrıca kira sözleşmelerinde öngörülen bakım ve hizmetleri de kiracıya karşı yerine getirmekle yükümlüdür. Kiracı kiralama konusu malı, finansal kiralama kurumunun temsilcisi olarak teslim alır ve bu malın muayene yükümlülüğü kendisine aittir. Kiralanan bu malın kullanımı kiracıya, mülkiyeti ve tasarruf hakkı ise finansal kiralama kurumuna aittir.

  1. Leasingin Avantajları ve Dezavantajları:Finansal kiralamanın borçlanarak satın alma alternatifine göre çeşitli avantajları ve dezavantajları vardır.

5.1. Leasingin Avantajları: - Leasing yoluyla yurt dışından her türlü makine ve teçhizatın getirilmesi, risk nedeniyle arzu edilen seviyede yatırım yapmaktan çekinen yabancı sermayenin gelişini hızlandırabilir. Aynı şekilde, yurt içinden, leasing yoluyla fon sağlanması, kaynak yaratıcı ek bir etki meydana getirebilir. - Bilindiği gibi, alınan kredilerin anapara taksit ve faizlerinin geri ödenmesi, bankaların belirlediği aralıklarla ve zamanında yapılmalıdır. Bu nedenle işletmeler, yapılacak ödemeler için bünyelerindeki bazı kaynakları zorlayabilirler. Bu durum, işletmeye ek bir maliyet getirir. Oysa Leasing’de kira ödeme dönemleri taraflarca belirlenirken, işletmenin nakit akımı göz önünde bulundurulur.Ticari bankalardan orta ve uzun vadeli kredi sağlamayan ve öz varlıklarını arttırmayan işletmeler, fon gereksinimlerinin yaklaşık olarak % 100’ünü kiralama yoluyla sağlayabilirler. - İşletmenin ihtiyaç duyduğu varlıkları kiralama ile sağlanması, satın alma durumunda kullanılacak fonların, başka alanlarda kullanılabilmesi olanak vermektedir. Böylece, işletmenin nakit varlığı ve karlılığı artmaktadır. Kiralama ile bilançodaki borç kalemlerinin daha fazla görünmemesi, işletmeye borç alma olanağı tanımaktadır. - Leasing’de ödenen kira taksitleri, gider olarak gösterilir. Satın alma alternatifinde, sabit varlıklar için ayrılan amortisman, kredide ise, faiz, gider olarak vergi matrahından düşmektedir. Eğer, kira bedelleri, amortisman ve faiz giderlerinden fazla ise, işletme, vergi yönünden avantaj sağlamaktadır.

- Finansal kiralama yoluyla yapılacak olan yatırımlar, teşvik tedbirlerinden yararlandırılmaktadır. Ayrıca, Leasing işlemleri, kredi işlemlerine göre, daha kolay ve daha kısa sürede tamamlanmaktadır. - Taraflar arasında özellikle faaliyet kiralaması türünde bir kira anlaşması yapılmışsa, kiralanan mal konusunda meydana gelen teknolojik yeniliklerin doğurduğu riskler, kiraya verende kalmaktadır. Çünkü kiracı, sözleşme süresince teknolojik yönden eskiyen malı değiştirebilmekte veya geri verebilmektedir. - İşletmeler, satış ve geri kiralama yoluyla kanuni amortisman süresi dolmuş sabit varlıklarını bir finans kurumuna satarak ve seri kiralayarak, amortisman ayıramadıkları varlıkların kira bedellerini vergi matrahından düşebilmektedir.

5.2. Leasingin Dezavantajları: - Kiracının, kira süresi sonunda malın hurda değerinden yoksun kalması, önemli bir sakıncadır. Eser, hurda değer önemli tutarlara ulaşıyorsa sözleşmeye konacak bir maddeyle, kiracı, kira süresi sonunda malı belirli bir fiyattan satın alabilir. - Bir malın satın alınması halinde, hızlandırılmış amortisman yöntemleri uygulanarak vergi tasarrufu sağlanabilir. Oysa leasing yoluyla finansmanda, kira ödemeleri gider olarak kabul edilmektedir. - İşletmeler, leasing ile kullandıkları varlıkların mülkiyetine sahip olamadıklarından, varlıkları borçlarına karşılık ipotek ettirmemekte, bu nedenle, borçlanırken teminat sorunları olabilmektedir. - Leasing, bütçe sınırlamalarım aşmaya ve az bir öz kaynakla yatırımı gerçekleştirmeye olanak verdiğinden, bu yola sık sık başvuran işletmeleri geri ödeme güçlüğü sorunları beklemektedir. - Leasing’in ülkeden ülkeye değişen bazı sakıncaları olabilir. Enflasyonla birlikte, kur riskinin kiracı üzerinde kalması, önemli bir risk oluşturmaktadır. Bu nedenle, dövizle yurt dışından yapılan leasing’lerde uzun vadede kur riski önemli maliyet artışına ve belirsizliğe yol açar. - Büyük işletmeler, Leasing’i alternatif finansman olanaklarıyla birlikte değerlendirip, maliyeti en düşük olanı seçmektedirler. Bu nedenle, leasing, genellikle KOBİ'’er gibi, kredi limitleri dolmuş işletmeler tarafından tercih edilmektedir. Bunun sonucu olarak riski artan kiralama şirketleri, maliyetlerini arttırmaktadır.

FACTORİNG

  1. Factoring Tanımı:Factoring firmaların mal satışı veya hizmet arzından doğan vadeli yurt içi ve/veya yurt dışı alacaklarının factoring şirketlerine devretmesi yoluyla finansman, garanti ve tahsilât hizmetlerinin sağlandığı finansal bir üründür.
  2. Factoring İşleyişi:Factoring işleminin gerçekleşebilmesi için alıcı, satıcı ve factoring şirketi olmak üzere üç tarafın mevcut olması şarttır. Yapılan factoring işlemindeki tarafları kısaca şöyledir:

Satıcı: Mal veya hizmeti vadeli olarak satan ve bu satıştan doğan alacakları devreden kişi veya kuruluştur.

Alıcı: Söz edilen mal veya hizmeti açık hesap usulü vadeli olarak satın alan taraftır.

Factoring şirketi: Alacakları devralarak satıcıya çeşitli hizmetler sunan aracı kurumudur.

Şirket, ilk işlem olarak alacaklarını devretmeyi düşünen işletmenin kredi değerliliğini belirlemektedir. Olumlu sonuç aldığı takdirde satıcı ile şirket arasında factoring sözleşmesi imzalanır. Bu sözleşme ile satıcının bütün veya bir kısım alacakları şirket tarafından satın alınmış olur. Şirket aynı zamanda alıcının veya alıcılarında kredi değerliğini belirlemek zorundadır. Satıcı factoring sözleşmesinin imzalanmasından sonra, alacaklarını şirkete devretmek koşuluyla mal veya hizmet satışını gerçekleştirir. Şirket, sözleşmeden doğan söz konusu alacakları satın alma yükümlülüğünden dolayı devamlı bir kredi denetimi yapar. Alacak tutarı üzerinden hesaplanan belirli bir miktar şirket tarafından satıcı kuruluşa avans şeklinde vadesinden önce ödenir. Alacakların vadesi geldiğinde alıcı (borçlu) şirkete ödeme yapar.

  1. Factoring İşleminin Aşamaları: - Vadeli mal almak isteyen alıcıların satıcıya başvurması, - Satıcının şirkete başvurması, - Şirketin kredi değerlemesi sonucu satıcıya teklifi, - Satıcının teklifi kabul etmesiyle factoring sözleşmesinin imzalanması, - Satıcının aldığı siparişleri şirkete bildirerek onay istemesi, - Onayla birlikte satıcının malları alıcıya (müşteri) göndermesi, - Faturaların şirkete ödenmesini sağlayan alacak temlikinin yapılması, - Şirketin alacakların vadesinden önce satıcıya ön ödeme yapması, - Alıcının vade sonunda şirkete ödeme yapması ve şirketin ön ödeme ve masrafları düştükten sonra kalan miktarı satıcıya ödemesi.
  2. FactoringinAvantajları ve Dezavantajları:

4.1. Factoringin Avantajları: - Kredili satış yapan firmaları, satışa ilişkin bilgi toplama, kayıt tutma, ihbarda bulunma, izleme, tahsilât gibi bürokratik sayılabilecek işlemlerden kurtararak, kredi riskine karşı koruyarak, onları esas faaliyet konuları olan üretim ve satış üzerinde yoğunlaşabilmelerine olanak vermektedir.

- Bu yolla sağlanan finansman kaynağı esnektir. Firmanın faaliyet hacmi genişledikçe, firmaya adeta kendiliğinden oluşan bir finansman kaynağı sağlar. Satışların artmasıyla, factoring kurumundan sağlanacak kaynak tutarı da buna koşut olarak artmaktadır.

- Alacaklara bağlanan fonların vadesinden önce çözülmesi, fonların başka alanlarda özellikle hammadde alımında, üretimde kullanılmasına olanak vermektedir.

- Factoring kurumu, kaynak sağlama dışında, kapsamlı hizmetler de sunmaktadır. Müşterilerin kredi değerliliğinin saptanması, alacak hakkını satan firmanın muhasebe kayıtlarının tutulması, tahsilât gibi... Böylece alacak hakkını satan firma, kredili satış yaptığı alıcıların kredi değerliliğini saptayacak ayrı bir kredi bölümü oluşturma hatta tahsilât servisi kurma ve bu amaçla personel çalıştırma yükünden kurtulmaktadır.

- Müşteriye gönderilecek faturaların bir kopyası, konşimento ve nakliye alıntısının bir kopyası, firmanın alacağı, factoring için bir güvence oluşturmaktadır.

- Hangi türde olursa olsun firma, factoring işleminde finansman kurumuna karşı borçlu olarak gözükmemektedir. Bu görüntü, firmanın kredi değerliliği üzerinde olumlu etki yaparak, kredi sağlama olanaklarını genişletebilmektedir.

- Factoring yöntemi ile firmalar nakit akış planlarını daha gerçekçi bir şekilde hazırlayabilmekte, mevsimlik olarak artan satışların getirdiği finansman gereksinimini daha kolay karşılayabilmektedirler.

- Factoring, firmaların alacaklarını tahsil edememe riskini ortadan kaldırır.

- Factoring satıcı ve ihracatçıların alacak kalemlerini azaltarak şirket bilânçosunun sunumunu güçlendirir.

5.2. Factoringin Dezavantajları: - Banka kredilerine oranla daha yüksek maliyete sahiptir. Her bir müşteriye yapılan satışların tutarı küçük ve fatura sayısı çok kabarık ise, maliyet daha da artmaktadır.

- Alacak hakkının satışı, bazı firmalar tarafından, bir tehlike göstergesi olarak yorumlanmaktadır. Bu firmalara göre, alacak hakkını satan bir firma, gerçekte likit bir varlık olan alacaklarını elden çıkarmaktadır. Bu işlem, finansman açısından bir zor durum göstergesi olabilir.